Actualiteiten


Schending relatiebeding: boete + schadevergoeding?

In de praktijk is een relatiebeding (maar ook een non -concurrentie – en nevenwerkzaamhedenbeding) vaak gesanctioneerd, met een boetebeding.
Een boetebeding is vaak zo geformuleerd dat een werkgever zich naast de boete het recht voorbehoudt om volledige schadevergoeding te vorderen. De volgende zin staat bijvoorbeeld regelmatig in boetebedingen: ‘‘(...) onverminderd het recht van de werkgever om volledige schadevergoeding van de werknemer te vorderen’’.

Een werknemer beriep zich medio 2016 op de nietigheid van het in zijn arbeidsovereenkomst opgenomen boete beding op grond van artikel 7:651 lid 1 BW. Zijn werkgever vorderde een bedrag van € 260.000,00 van hem, omdat hij tenminste 13x het relatiebeding zou hebben overtreden. In zijn arbeidsovereenkomst was een nevenwerkzaamheden- relatiebeding ( hierna: het beding) opgenomen met de volgende tekst:
“werknemer bij iedere overtreding hiervan een direct opeisbare boete van € 20.000,= verschuldigd is, te vermeerderen met een bedrag van € 500,= voor iedere dag dat de overtreding voortduurt voor zover het een doorlopende overtreding is. Het voorgaande laat onverlet de gehoudenheid van werknemer tot vergoeding aan werkgever van alle schade die door het handelen van werknemer is of zal ontstaan, indien deze schade meer bedraagt dan (de som van) gemeld boetebedrag’’

De kantonrechter heeft geoordeeld dat de werknemer tenminste 13 keer in strijd met het relatie- en/of nevenactiviteitenbeding heeft gehandeld en dat hij daarvoor telkens de overeengekomen boete van € 20.000,= verschuldigd is, te weten in totaal € 260.000,-.
Het verweer van de werknemer dat het boete beding op grond van artikel 7:651 lid 1 BW nietig is, werd gepasseerd door de kantonrechter.

In artikel 7:651 lid 1 BW is bepaald dat een werkgever niet tegelijkertijd een boete kan innen en schadevergoeding kan eisen op grond van een toerekenbare niet-nakoming, die bijvoorbeeld bestaat uit schending van het relatiebeding. De werkgever moet kiezen voor een boete of schadevergoeding. Doet de werkgever dat niet, dan is het beding nietig.

De kantonrechter oordeelde in onderhavige kwestie dat artikel 7:651 lid 1 BW de werkgever niet verbiedt het recht te bedingen om zowel een boete als een schadevergoeding van de werknemer te vorderen in een boetebeding in de arbeidsovereenkomst. Art. 7:651 lid 2 BW spreekt immers over het ‘heffen’ van een boete. In deze kwestie had de werkgever ‘alleen’ de boete gevorderd en niet tevens de schadevergoeding, op basis waarvan de kantonrechter heeft geoordeeld dat dit toegestaan is. Voor nietigheid is in die context volgens de kantonrechter pas ruimte wanneer de werkgever daadwerkelijk voor beide opties kiest en dat heeft hij niet gedaan. In onderhavige kwestie vorderde de werkgever namelijk alleen de boete en niet de schadevergoeding.

De rechter kan als de toepassing van een boetebeding in de gegeven omstandigheden tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt, van ambtshalve de boete matigen. Daarbij zal de rechter alle omstandigheden van het geval moeten meenemen, waaronder de aard van de overeenkomst, de inhoud en de strekking van het beding, de verhouding tussen de werkelijke schade en de hoogte van de boete en de omstandigheden waaronder het beding is ingeroepen.

Uit deze uitspraak blijkt dat het belangrijk is om voorafgaand aan de totstandkoming van een boetebeding in de arbeidsovereenkomst rekening te houden met de vereisten die daarvoor per specifiek beding voor gelden, te meer nu dat de rechtspraak niet altijd even eenduidig is over de vraag welke wettelijke vereisten van belang zijn voor de rechtsgeldigheid van een in de arbeidsovereenkomst opgenomen beding.
In ieder geval verdient het dan ook aanbeveling om voor een concurrentiebeding een separaat boetebeding op te nemen en bij het opstellen van de overige boetebedingen in de arbeidsovereenkomst rekening te houden met hetgeen is bepaald in art. 7:650 BW en art. 7:651 BW. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met
 

Mevr. mr. M.A.(Mayke) Ploemen.
 

Actualiteiten
<  Terug naar nieuwsoverzicht
Deel dit bericht op Facebook