Actualiteiten


Schenking woning door kwijtschelding lening

Regelmatig komt het voor dat ouders in het kader van de overdracht van hun vermogen al tijdens leven een woning op papier verkopen, maar feitelijk aan hun kinderen willen schenken. Vaak wordt de woning gefinancierd met een door de ouders aan het kind te verstrekken lening. De ouders schelden tegelijkertijd deze lening - of een gedeelte daarvan - kwijt onder een uitsluitingsclausule, waarin is bepaald dat de woning niet in een gemeenschap van goederen van het kind valt. In het kader van een echtscheiding komt bij deze constructie veelal de vraag naar boven of de woning in de gemeenschap van goederen is gevallen of tot het privévermogen van het kind behoort. In het arrest van    1 mei 2015 heeft de Hoge Raad hierover duidelijkheid gegeven.

Eerder al hebben zowel het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, het Gerechtshof Arnhem alsook de Rechtbank Overijssel zich hierover uitgelaten. Uit deze uitspraken kan een tweetal visies worden afgeleid. Volgens de ene visie is de woning tot het privévermogen van het kind gaan behoren, nu daar wordt geredeneerd dat de overdracht van de woning, de overeenkomst van geldlening en de kwijtschelding van (een deel van) de lening onder uitsluitingsclausule als één samenhangend geheel moeten worden gezien. De uitsluitingsclausule die in de schenkingsakte wordt opgenomen heeft in deze visie ook betrekking op de overdracht van de woning.

Volgens de andere visie valt de woning wel in de gemeenschap van goederen. Alleen het geld dat het kind heeft verkregen onder de uitsluitingsclausule, behoort tot het privévermogen van het kind. Het grote verschil tussen beide visies is dat als de woning meer of minder waard wordt, deze waardeverandering in de tweede visie voor rekening van beide echtgenoten en in de eerste visie alleen voor rekening van de verkrijger van de woning/schenking. Immers, al hetgeen tot de gemeenschap van goederen behoort, dient bij helfte tussen beide echtgenoten te worden verdeeld.De Hoge Raad heeft op 1 mei 2015 (HR 1 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1199) geoordeeld over de hiervoor genoemde constructie.

Wat was in deze kwestie het geval? De man en de vrouw waren in gemeenschap van goederen gehuwd, hetgeen inhoudt dat alle activa en passiva bij helfte tussen echtelieden moeten worden verdeeld in geval van een echtscheiding. Tijdens het huwelijk koopt de man een perceel grond met daarop een schuur van zijn ouders. Op de dag waarop het perceel grond met daarop de schuur wordt overgedragen aan de man, tekenen de ouders en de man tevens een schuldbekentenis waarin staat dat de man de koopprijs schuldig blijft aan zijn ouders. In deze schuldbekentenis is ook opgenomen dat de ouders tweederde deel van de door de man te betalen koopprijs aan de man kwijtschelden. Hieraan is een uitsluitingsclausule verbonden.

Op het perceel grond is inmiddels een woning gebouwd. In het kader van de echtscheidingsprocedure twisten de man en de vrouw over de vraag of het perceel met daarop de inmiddels gebouwde echtelijke woning) tot het privévermogen van de man behoort. Het Hof ’s-Hertogenbosch oordeelde dat, in een geval waarbij gelijktijdig geld wordt geleend, een goed wordt gekocht en een deel van de lening wordt kwijtgescholden, beslissend is aan wiens vermogen de tegenprestatie (voor meer dan de helft) is gekomen. In dit geval is dat het privévermogen van de man. Tweederde deel van de koopsom hebben de ouders van de man immers kwijtgescholden onder uitsluitingsclausule. Daarom oordeelde het hof in deze casus dat het perceel met daarop de echtelijke woning, niet in de verdeling hoeft te worden betrokken in het kader van de echtscheiding.

De Hoge Raad heeft deze beslissing van het hof gevolgd. Met de uitspraak van de Hoge Raad is duidelijkheid verkregen. Door de overdracht van de woning, de overeenkomst van geldlening en de kwijtschelding van meer dan de helft van de lening onder uitsluitingsclausule, als een samenhangend geheel te beschouwen, blijft de woning privé. Wel is daarbij van essentieel belang dat de schenking, overdracht en kwijtschelding gelijktijdig hebben plaatsgevonden. 

Mevr. mr. F. (Femke) Putmans

Deel dit bericht op Facebook